🏰 Vương Quốc Thông Thái › Ôn thi học kì 1 › Mẹo tính nhẩm

Mẹo tính nhẩm nhanh cho học sinh lớp 1–5

Tính nhẩm nhanh không phải năng khiếu mà là biết mẹo và luyện đều. Trang này gom 30 nhóm mẹo tính nhẩm cho học sinh tiểu học, xếp theo lớp. Mỗi mẹo có lời giải thích ngắn và ví dụ làm từng bước để bố mẹ chỉ cho con.

Chọn lớp: Lớp 1 · Lớp 2 · Lớp 3 · Lớp 4 · Lớp 5

🎮 Cho bé luyện mẹo tính nhẩm trong app

Vào môn Toán → mục Mẹo tính nhẩm. Mỗi mẹo có hàng chục phép tính khó dần, quên mẹo thì bấm Gợi ý.

Mẹo tính nhẩm lớp 1

🤝 Bạn của 10: hai số cộng lại bằng 10

💡 Bạn của 10: 1 và 9, 2 và 8, 3 và 7, 4 và 6, 5 và 5.

• 1 + ? = 10 → 1 và 9 là bạn của 10: 1 + 9 = 10
• 10 − 8 → 8 + 2 = 10, nên 10 − 8 = 2

💡 Tìm hai số là bạn của 10, cộng hai số đó trước.

• 5 + 9 + 5 → 5 + 5 = 10, 10 + 9 = 19
• 3 + 7 + 7 → 3 + 7 = 10, 10 + 7 = 17

👆 Đếm thêm từ số lớn, số đôi

💡 Bắt đầu từ số lớn hơn rồi đếm thêm.

• 2 + 6 → Bắt đầu từ 6, đếm thêm 2: 7, 8
• 3 + 5 → Bắt đầu từ 5, đếm thêm 3: 6, 7, 8

💡 Số đôi (hai số giống nhau): 1 + 1 = 2, 2 + 2 = 4, 3 + 3 = 6, 4 + 4 = 8, 5 + 5 = 10.

• 1 + 1 → 1 + 1 = 2
• 5 + 5 → 5 + 5 = 10

💡 Trừ số nhỏ (1, 2, 3): đếm lùi từ số bị trừ.

• 10 − 1 → Đếm lùi từ 10: 9
• 10 − 2 → Đếm lùi từ 10: 9, 8

🔟 Cộng, trừ số tròn chục

💡 Số tròn chục: cộng, trừ số chục rồi viết thêm chữ số 0.

• 30 + 10 → 3 chục + 1 chục = 4 chục = 40
• 90 − 50 → 9 chục − 5 chục = 4 chục = 40

💡 Số tròn chục cộng số có một chữ số: viết số đơn vị vào chỗ chữ số 0.

• 40 + 8 → 4 chục và 8 đơn vị là 48
• 10 + 5 → 1 chục và 5 đơn vị là 15

💡 Bỏ đi số đơn vị thì còn lại số tròn chục.

• 19 − 9 → 19 bỏ 9 đơn vị còn 1 chục = 10
• 72 − 2 → 72 bỏ 2 đơn vị còn 7 chục = 70

Mẹo tính nhẩm lớp 2

🧱 Cộng qua 10: tách số để đủ 10

💡 Tách số thứ hai để cộng với số thứ nhất cho đủ 10, rồi cộng phần còn lại.

• 8 + 7 → Tách 7 = 2 + 5: 8 + 2 = 10, 10 + 5 = 15
• 6 + 9 → Tách 9 = 4 + 5: 6 + 4 = 10, 10 + 5 = 15

💡 Tách số thứ hai để số thứ nhất đủ số tròn chục, rồi cộng phần còn lại.

• 46 + 7 → Tách 7 = 4 + 3: 46 + 4 = 50, 50 + 3 = 53
• 39 + 6 → Tách 6 = 1 + 5: 39 + 1 = 40, 40 + 5 = 45

✂️ Trừ qua 10: tách số trừ, tách số bị trừ

💡 Tách số trừ: trừ để về 10 trước, rồi trừ tiếp phần còn lại.

• 12 − 8 → Tách 8 = 2 + 6: 12 − 2 = 10, 10 − 6 = 4
• 16 − 7 → Tách 7 = 6 + 1: 16 − 6 = 10, 10 − 1 = 9

💡 Tách số bị trừ thành 10 và số đơn vị: lấy 10 trừ trước, rồi cộng số đơn vị.

• 16 − 9 → 16 = 10 + 6: 10 − 9 = 1, 1 + 6 = 7
• 13 − 5 → 13 = 10 + 3: 10 − 5 = 5, 5 + 3 = 8

💡 Tách số trừ: trừ để về số tròn chục trước, rồi trừ tiếp phần còn lại.

• 95 − 8 → Tách 8 = 5 + 3: 95 − 5 = 90, 90 − 3 = 87
• 67 − 9 → Tách 9 = 7 + 2: 67 − 7 = 60, 60 − 2 = 58

🎯 Làm tròn rồi bù: cộng, trừ 9, 19, 29, 38…

💡 Cộng số gần tròn chục (như 29, 38): cộng số tròn chục rồi bớt đi phần thêm vào.

• 47 + 9 → 47 + 10 = 57, bớt 1 được 56
• 58 + 9 → 58 + 10 = 68, bớt 1 được 67

💡 Trừ số gần tròn chục: trừ số tròn chục rồi cộng trả lại phần trừ thừa.

• 41 − 9 → 41 − 10 = 31, thêm 1 được 32
• 32 − 9 → 32 − 10 = 22, thêm 1 được 23

🧺 Cộng nhiều số: ghép số tròn chục, gần số đôi

💡 Tìm hai số là bạn của 10, cộng trước rồi cộng số còn lại.

• 3 + 6 + 7 → 3 + 7 = 10, 10 + 6 = 16
• 1 + 9 + 9 → 1 + 9 = 10, 10 + 9 = 19

💡 Tìm hai số có hàng đơn vị cộng lại tròn chục, cộng trước.

• 36 + 4 + 14 → 36 + 14 = 50, 50 + 4 = 54
• 25 + 5 + 25 → 25 + 25 = 50, 50 + 5 = 55

💡 Gần số đôi: 7 + 8 = 7 + 7 + 1.

• 8 + 9 → 8 + 8 = 16, thêm 1 được 17
• 12 + 13 → 12 + 12 = 24, thêm 1 được 25

✖️ Bảng nhân 2, bảng nhân 5 bằng mẹo

💡 Nhân 2 là gấp đôi: cộng số đó với chính nó.

• 6 × 2 → 6 + 6 = 12
• 4 × 2 → 4 + 4 = 8

💡 Chia 2 là lấy một nửa.

• 14 : 2 → Một nửa của 14 là 7
• 10 : 2 → Một nửa của 10 là 5

💡 Nhân 5 với số chẵn: lấy một nửa số đó rồi viết thêm 0. Số lẻ: nhân số liền trước rồi thêm 5.

• 5 × 10 → Một nửa của 10 là 5, viết thêm 0 được 50
• 5 × 8 → Một nửa của 8 là 4, viết thêm 0 được 40

Mẹo tính nhẩm lớp 3

✂️ Nhân nhẩm: tách chục và đơn vị

💡 Tách số thành chục (trăm) và đơn vị, nhân từng phần rồi cộng lại.

• 16 × 2 → 16 = 10 + 6, nên 10 × 2 + 6 × 2 = 20 + 12 = 32
• 35 × 5 → 35 = 30 + 5, nên 30 × 5 + 5 × 5 = 150 + 25 = 175

🖐️ Mẹo nhân 5, nhân 9, nhân 11

💡 Nhân 5 = nhân 10 rồi chia đôi.

• 22 × 5 → 22 × 10 = 220, chia đôi được 110
• 40 × 5 → 40 × 10 = 400, chia đôi được 200

💡 Nhân 9 = nhân 10 rồi bớt đi 1 lần số đó.

• 36 × 9 → 36 × 10 − 36 = 360 − 36 = 324
• 39 × 9 → 39 × 10 − 39 = 390 − 39 = 351

💡 Nhân 11 số có hai chữ số: cộng hai chữ số rồi đặt tổng vào giữa.

• 53 × 11 → 5 + 3 = 8, đặt 8 vào giữa 5 và 3: 583
• 41 × 11 → 4 + 1 = 5, đặt 5 vào giữa 4 và 1: 451

🍰 Chia nhẩm: tách số bị chia, chia đôi

💡 Tách số bị chia thành hai phần đều chia hết, chia từng phần rồi cộng.

• 34 : 2 → 34 = 20 + 14, nên 20 : 2 + 14 : 2 = 10 + 7 = 17
• 152 : 8 → 152 = 80 + 72, nên 80 : 8 + 72 : 8 = 10 + 9 = 19

💡 Chia 5 = nhân 2 rồi chia 10.

• 315 : 5 → 315 × 2 = 630, 630 : 10 = 63
• 205 : 5 → 205 × 2 = 410, 410 : 10 = 41

💡 Chia 4 = chia đôi rồi chia đôi tiếp.

• 192 : 4 → 192 : 2 = 96, 96 : 2 = 48
• 76 : 4 → 76 : 2 = 38, 38 : 2 = 19

🎯 Làm tròn rồi bù: cộng, trừ 99, 198, 299…

💡 Cộng số gần tròn chục, tròn trăm: cộng số tròn rồi bớt đi phần thêm vào.

• 233 + 49 → 233 + 50 = 283, bớt 1 được 282
• 69 + 69 → 69 + 70 = 139, bớt 1 được 138

💡 Trừ số gần tròn chục, tròn trăm: trừ số tròn rồi cộng trả lại phần trừ thừa.

• 692 − 79 → 692 − 80 = 612, thêm 1 được 613
• 925 − 29 → 925 − 30 = 895, thêm 1 được 896

🪞 Trừ cho 100, 1000: mẹo “9 và 10”

💡 Lấy 9 trừ từng chữ số, riêng chữ số cuối cùng lấy 10 trừ.

• 100 − 83 → 9 − 8 = 1, 10 − 3 = 7: 17
• 100 − 42 → 9 − 4 = 5, 10 − 2 = 8: 58

💡 Hai số bù nhau thành 100: hàng chục cộng lại bằng 9, hàng đơn vị cộng lại bằng 10.

• 27 + ? = 100 → 9 − 2 = 7, 10 − 7 = 3: 73
• 16 + ? = 100 → 9 − 1 = 8, 10 − 6 = 4: 84

🪄 Nhân 4, nhân 8: gấp đôi liên tiếp; chia 8: chia đôi 3 lần

💡 Nhân 4 = gấp đôi rồi gấp đôi tiếp.

• 18 × 4 → 18 × 2 = 36, 36 × 2 = 72
• 29 × 4 → 29 × 2 = 58, 58 × 2 = 116

💡 Nhân 8 = gấp đôi 3 lần liên tiếp.

• 20 × 8 → 20 → 40 → 80 → 160
• 33 × 8 → 33 → 66 → 132 → 264

💡 Chia 8 = chia đôi 3 lần liên tiếp.

• 120 : 8 → 120 → 60 → 30 → 15
• 536 : 8 → 536 → 268 → 134 → 67

🧩 Tính thuận tiện: ghép tròn trăm, thừa số chung

💡 Tìm hai số cộng lại tròn trăm, cộng trước.

• 11 + 76 + 89 → 11 + 89 = 100, 100 + 76 = 176
• 72 + 78 + 28 → 72 + 28 = 100, 100 + 78 = 178

💡 Ghép từng cặp số có tổng tròn trăm rồi cộng.

• 73 + 64 + 327 + 336 → (73 + 327) + (64 + 336) = 400 + 400 = 800
• 43 + 89 + 257 + 311 → (43 + 257) + (89 + 311) = 300 + 400 = 700

💡 Hai tích có chung một thừa số: cộng hai thừa số còn lại trước.

• 6 × 7 + 6 × 3 → 6 × (7 + 3) = 6 × 10 = 60
• 4 × 18 + 4 × 82 → 4 × (18 + 82) = 4 × 100 = 400

💡 Tìm hai thừa số nhân với nhau ra 10 hoặc 100, nhân trước.

• 25 × 21 × 4 → 25 × 4 = 100, 21 × 100 = 2100
• 4 × 10 × 25 → 4 × 25 = 100, 10 × 100 = 1000

🪜 Tổng dãy số cách đều: ghép cặp đầu – cuối

💡 Ghép số đầu với số cuối, số thứ hai với số kề cuối… các cặp có tổng bằng nhau.

• 7 + 8 + 9 + 10 → Mỗi cặp: 7 + 10 = 17, có 2 cặp: 17 × 2 = 34
• 9 + 11 + 13 + 15 + 17 + 19 → Mỗi cặp: 9 + 19 = 28, có 3 cặp: 28 × 3 = 84

Mẹo tính nhẩm lớp 4

💯 Mẹo nhân 25, 50, 125

💡 Nhân 25: chia số đó cho 4 rồi nhân 100.

• 96 × 25 → 96 : 4 = 24, nhân 100 được 2400
• 92 × 25 → 92 : 4 = 23, nhân 100 được 2300

💡 Nhân 50: chia đôi số đó rồi nhân 100.

• 92 × 50 → 92 : 2 = 46, nhân 100 được 4600
• 46 × 50 → 46 : 2 = 23, nhân 100 được 2300

💡 Nhân 125: chia số đó cho 8 rồi nhân 1000.

• 88 × 125 → 88 : 8 = 11, nhân 1000 được 11 000
• 56 × 125 → 56 : 8 = 7, nhân 1000 được 7000

🎯 Mẹo nhân 99, 21, 19, 101

💡 Nhân 99 = nhân 100 rồi bớt đi 1 lần số đó.

• 18 × 99 → 18 × 100 − 18 = 1800 − 18 = 1782
• 193 × 99 → 193 × 100 − 193 = 19 300 − 193 = 19 107

💡 Nhân 21 = nhân 20 rồi thêm 1 lần số đó.

• 30 × 21 → 30 × 20 + 30 = 600 + 30 = 630
• 39 × 21 → 39 × 20 + 39 = 780 + 39 = 819

💡 Nhân 19 = nhân 20 rồi bớt 1 lần số đó.

• 22 × 19 → 22 × 20 − 22 = 440 − 22 = 418
• 63 × 19 → 63 × 20 − 63 = 1260 − 63 = 1197

💡 Số có hai chữ số nhân 101: viết số đó hai lần liền nhau.

• 95 × 101 → 95 × 101 = 95 × 100 + 95 = 9595
• 98 × 101 → 98 × 101 = 98 × 100 + 98 = 9898

🔟 Nhân 11, nhân các số tròn chục, tròn trăm

💡 Nhân 11 số có hai chữ số: cộng hai chữ số rồi đặt tổng vào giữa.

• 43 × 11 → 4 + 3 = 7, đặt vào giữa: 473
• 34 × 11 → 3 + 4 = 7, đặt vào giữa: 374

💡 Nhân số tròn chục, tròn trăm: nhân các chữ số khác 0 rồi viết thêm đủ các chữ số 0.

• 40 × 20 → 4 × 2 = 8, viết thêm 2 chữ số 0: 800
• 60 × 90 → 6 × 9 = 54, viết thêm 2 chữ số 0: 5400

🍕 Chia nhẩm cho 5, 25, 50, số tròn chục

💡 Chia 5 = nhân 2 rồi chia 10.

• 465 : 5 → 465 × 2 = 930, chia 10 được 93
• 505 : 5 → 505 × 2 = 1010, chia 10 được 101

💡 Chia cho số tròn chục: bỏ 1 chữ số 0 ở cả hai số rồi chia.

• 2240 : 80 → 2240 : 80 = 224 : 8 = 28
• 780 : 20 → 780 : 20 = 78 : 2 = 39

💡 Chia 50 = nhân 2 rồi chia 100.

• 250 : 50 → 250 × 2 = 500, chia 100 được 5
• 2300 : 50 → 2300 × 2 = 4600, chia 100 được 46

💡 Chia 25 = nhân 4 rồi chia 100.

• 3475 : 25 → 3475 × 4 = 13 900, chia 100 được 139
• 2450 : 25 → 2450 × 4 = 9800, chia 100 được 98

🪜 Dãy số cách đều: đếm số số hạng, tính tổng

💡 Số số hạng = (số cuối − số đầu) : khoảng cách + 1.

• Dãy số 20, 23, 26, …, 77 có bao nhiêu số? → (77 − 20) : 3 + 1 = 19 + 1 = 20
• Dãy số 20, 23, 26, …, 62 có bao nhiêu số? → (62 − 20) : 3 + 1 = 14 + 1 = 15

💡 Tổng dãy cách đều = (số đầu + số cuối) × số số hạng : 2.

• 2 + 5 + 8 + … + 41 → Có (41 − 2) : 3 + 1 = 14 số; (2 + 41) × 14 : 2 = 301
• 4 + 6 + 8 + … + 22 → Có (22 − 4) : 2 + 1 = 10 số; (4 + 22) × 10 : 2 = 130

🧩 Tách thừa số thành 4 × 25, 8 × 125; thừa số chung ẩn số 1

💡 Tách thừa số để có cặp 4 × 25 = 100.

• 16 × 25 → 16 = 4 × 4, 4 × 4 × 25 = 4 × 100 = 400
• 84 × 25 → 84 = 21 × 4, 21 × 4 × 25 = 21 × 100 = 2100

💡 Số 93 đứng một mình chính là 93 × 1: gom thừa số chung.

• 93 + 93 × 9 → 93 × 1 + 93 × 9 = 93 × (1 + 9) = 93 × 10 = 930

💡 Ba tích có chung một thừa số: cộng, trừ các thừa số còn lại trước.

• 29 × 102 + 29 × 7 − 29 × 9 → 29 × (102 + 7 − 9) = 29 × 100 = 2900
• 94 × 11 + 94 × 6 − 94 × 7 → 94 × (11 + 6 − 7) = 94 × 10 = 940

💡 Tách thừa số để có cặp 2 × 5 = 10.

• 8 × 5 → 8 = 4 × 2, 4 × 2 × 5 = 4 × 10 = 40
• 88 × 5 → 88 = 44 × 2, 44 × 2 × 5 = 44 × 10 = 440

💡 Số 652 đứng một mình chính là 652 × 1: gom thừa số chung.

• 652 + 652 × 9 → 652 × 1 + 652 × 9 = 652 × (1 + 9) = 652 × 10 = 6520

💡 Số 428 đứng một mình chính là 428 × 1: gom thừa số chung.

• 428 + 428 × 9 → 428 × 1 + 428 × 9 = 428 × (1 + 9) = 428 × 10 = 4280

💡 Tách thừa số để có cặp 8 × 125 = 1000.

• 88 × 125 → 88 = 11 × 8, 11 × 8 × 125 = 11 × 1000 = 11 000
• 40 × 125 → 40 = 5 × 8, 5 × 8 × 125 = 5 × 1000 = 5000

💡 Số 69 đứng một mình chính là 69 × 1: gom thừa số chung.

• 69 + 69 × 99 → 69 × 1 + 69 × 99 = 69 × (1 + 99) = 69 × 100 = 6900

💡 Số 723 đứng một mình chính là 723 × 1: gom thừa số chung.

• 723 + 723 × 9 → 723 × 1 + 723 × 9 = 723 × (1 + 9) = 723 × 10 = 7230

💡 Số 780 đứng một mình chính là 780 × 1: gom thừa số chung.

• 780 + 780 × 99 → 780 × 1 + 780 × 99 = 780 × (1 + 99) = 780 × 100 = 78 000

💡 Số 88 đứng một mình chính là 88 × 1: gom thừa số chung.

• 88 + 88 × 9 → 88 × 1 + 88 × 9 = 88 × (1 + 9) = 88 × 10 = 880

💡 Số 657 đứng một mình chính là 657 × 1: gom thừa số chung.

• 657 + 657 × 9 → 657 × 1 + 657 × 9 = 657 × (1 + 9) = 657 × 10 = 6570

💡 Số 916 đứng một mình chính là 916 × 1: gom thừa số chung.

• 916 + 916 × 9 → 916 × 1 + 916 × 9 = 916 × (1 + 9) = 916 × 10 = 9160

💡 Số 51 đứng một mình chính là 51 × 1: gom thừa số chung.

• 51 + 51 × 9 → 51 × 1 + 51 × 9 = 51 × (1 + 9) = 51 × 10 = 510

💡 Số 421 đứng một mình chính là 421 × 1: gom thừa số chung.

• 421 + 421 × 99 → 421 × 1 + 421 × 99 = 421 × (1 + 99) = 421 × 100 = 42 100

💡 Số 883 đứng một mình chính là 883 × 1: gom thừa số chung.

• 883 + 883 × 99 → 883 × 1 + 883 × 99 = 883 × (1 + 99) = 883 × 100 = 88 300

💡 Số 60 đứng một mình chính là 60 × 1: gom thừa số chung.

• 60 + 60 × 9 → 60 × 1 + 60 × 9 = 60 × (1 + 9) = 60 × 10 = 600

💡 Số 452 đứng một mình chính là 452 × 1: gom thừa số chung.

• 452 + 452 × 99 → 452 × 1 + 452 × 99 = 452 × (1 + 99) = 452 × 100 = 45 200

💡 Số 371 đứng một mình chính là 371 × 1: gom thừa số chung.

• 371 + 371 × 99 → 371 × 1 + 371 × 99 = 371 × (1 + 99) = 371 × 100 = 37 100

💡 Số 42 đứng một mình chính là 42 × 1: gom thừa số chung.

• 42 + 42 × 99 → 42 × 1 + 42 × 99 = 42 × (1 + 99) = 42 × 100 = 4200

💡 Số 189 đứng một mình chính là 189 × 1: gom thừa số chung.

• 189 + 189 × 99 → 189 × 1 + 189 × 99 = 189 × (1 + 99) = 189 × 100 = 18 900

💡 Số 698 đứng một mình chính là 698 × 1: gom thừa số chung.

• 698 + 698 × 9 → 698 × 1 + 698 × 9 = 698 × (1 + 9) = 698 × 10 = 6980

💡 Số 66 đứng một mình chính là 66 × 1: gom thừa số chung.

• 66 + 66 × 99 → 66 × 1 + 66 × 99 = 66 × (1 + 99) = 66 × 100 = 6600

💡 Số 628 đứng một mình chính là 628 × 1: gom thừa số chung.

• 628 + 628 × 99 → 628 × 1 + 628 × 99 = 628 × (1 + 99) = 628 × 100 = 62 800

💡 Số 255 đứng một mình chính là 255 × 1: gom thừa số chung.

• 255 + 255 × 9 → 255 × 1 + 255 × 9 = 255 × (1 + 9) = 255 × 10 = 2550
• 255 + 255 × 99 → 255 × 1 + 255 × 99 = 255 × (1 + 99) = 255 × 100 = 25 500

💡 Số 30 đứng một mình chính là 30 × 1: gom thừa số chung.

• 30 + 30 × 9 → 30 × 1 + 30 × 9 = 30 × (1 + 9) = 30 × 10 = 300

💡 Số 295 đứng một mình chính là 295 × 1: gom thừa số chung.

• 295 + 295 × 99 → 295 × 1 + 295 × 99 = 295 × (1 + 99) = 295 × 100 = 29 500

💡 Số 568 đứng một mình chính là 568 × 1: gom thừa số chung.

• 568 + 568 × 9 → 568 × 1 + 568 × 9 = 568 × (1 + 9) = 568 × 10 = 5680

💡 Số 83 đứng một mình chính là 83 × 1: gom thừa số chung.

• 83 + 83 × 9 → 83 × 1 + 83 × 9 = 83 × (1 + 9) = 83 × 10 = 830

💡 Số 978 đứng một mình chính là 978 × 1: gom thừa số chung.

• 978 + 978 × 99 → 978 × 1 + 978 × 99 = 978 × (1 + 99) = 978 × 100 = 97 800

💡 Số 34 đứng một mình chính là 34 × 1: gom thừa số chung.

• 34 + 34 × 99 → 34 × 1 + 34 × 99 = 34 × (1 + 99) = 34 × 100 = 3400

💡 Số 701 đứng một mình chính là 701 × 1: gom thừa số chung.

• 701 + 701 × 99 → 701 × 1 + 701 × 99 = 701 × (1 + 99) = 701 × 100 = 70 100

💡 Số 902 đứng một mình chính là 902 × 1: gom thừa số chung.

• 902 + 902 × 9 → 902 × 1 + 902 × 9 = 902 × (1 + 9) = 902 × 10 = 9020

🎯 Cộng, trừ số gần tròn nghìn (999, 1998, 4995…)

💡 Cộng số gần tròn nghìn: cộng số tròn nghìn rồi bớt đi phần thêm vào.

• 56 734 + 2 999 → 56 734 + 3 000 = 59 734, bớt 1: 59 733
• 20 763 + 1 999 → 20 763 + 2 000 = 22 763, bớt 1: 22 762

💡 Trừ số gần tròn nghìn: trừ số tròn nghìn rồi cộng trả lại phần trừ thừa.

• 90 927 − 2 999 → 90 927 − 3 000 = 87 927, thêm 1: 87 928
• 75 036 − 2 999 → 75 036 − 3 000 = 72 036, thêm 1: 72 037

Mẹo tính nhẩm lớp 5

🔣 Nhân, chia nhẩm với 0,5; 0,25; 0,1; 0,01

💡 Nhân với 0,5 = chia đôi.

• 14 × 0,5 → 14 × 0,5 = 14 : 2 = 7
• 70 × 0,5 → 70 × 0,5 = 70 : 2 = 35

💡 Chia cho 0,5 = nhân 2.

• 82 : 0,5 → 82 : 0,5 = 82 × 2 = 164
• 88,4 : 0,5 → 88,4 : 0,5 = 88,4 × 2 = 176,8

💡 Nhân với 0,25 = chia 4.

• 92 × 0,25 → 92 × 0,25 = 92 : 4 = 23
• 252 × 0,25 → 252 × 0,25 = 252 : 4 = 63

💡 Chia cho 0,25 = nhân 4.

• 8 : 0,25 → 8 : 0,25 = 8 × 4 = 32
• 6 : 0,25 → 6 : 0,25 = 6 × 4 = 24

💡 Nhân với 0,1 dời dấu phẩy sang trái 1 chữ số; nhân với 0,01 dời sang trái 2 chữ số.

• 86,19 × 0,1 → Dời dấu phẩy của 86,19 sang trái 1 chữ số: 8,619
• 92,82 × 0,1 → Dời dấu phẩy của 92,82 sang trái 1 chữ số: 9,282

💯 Tính nhẩm phần trăm: 10%, 50%, 25%, 5%, 1%

💡 Tìm 10% của một số: chia số đó cho 10.

• 10% của 150 là bao nhiêu? → 150 : 10 = 15
• 10% của 5070 là bao nhiêu? → 5070 : 10 = 507

💡 Tìm 50% của một số: chia đôi số đó.

• 50% của 90 là bao nhiêu? → 50% là một nửa: 90 : 2 = 45
• 50% của 180 là bao nhiêu? → 50% là một nửa: 180 : 2 = 90

💡 Tìm 25% của một số: chia số đó cho 4.

• 25% của 184 là bao nhiêu? → 25% là một phần tư: 184 : 4 = 46
• 25% của 612 là bao nhiêu? → 25% là một phần tư: 612 : 4 = 153

💡 Tìm 5% của một số: tìm 10% rồi chia đôi.

• 5% của 760 là bao nhiêu? → 10% của 760 là 76, chia đôi được 38
• 5% của 960 là bao nhiêu? → 10% của 960 là 96, chia đôi được 48

💡 Tìm 1% của một số: chia số đó cho 100.

• 1% của 75 100 là bao nhiêu? → 75 100 : 100 = 751
• 1% của 46 300 là bao nhiêu? → 46 300 : 100 = 463

🪄 Mẹo hay: số tận cùng 5 nhân chính nó, hai số "cùng chục"

💡 Số tận cùng 5 nhân chính nó: lấy chữ số hàng chục nhân số liền sau, rồi viết 25 vào cuối.

• 45 × 45 → 4 × 5 = 20, viết thêm 25: 2025
• 25 × 25 → 2 × 3 = 6, viết thêm 25: 625

💡 Hai số cùng chữ số hàng chục, hai chữ số hàng đơn vị cộng lại bằng 10: hàng chục nhân số liền sau, ghép với tích hai chữ số hàng đơn vị.

• 22 × 28 → 2 × 3 = 6, 2 × 8 = 16, ghép lại: 616
• 23 × 27 → 2 × 3 = 6, 3 × 7 = 21, ghép lại: 621

💡 Nhân 99 = nhân 100 rồi bớt đi 1 lần số đó.

• 813 × 99 → 81 300 − 813 = 80 487
• 772 × 99 → 77 200 − 772 = 76 428

💯 Nhân hai số gần 100 (mẹo Vệ Đà)

💡 Hai số gần 100 (thiếu một chút): lấy số này trừ phần thiếu của số kia, rồi viết tiếp tích hai phần thiếu (đủ 2 chữ số).

• 95 × 96 → Thiếu 5 và 4: 95 − 4 = 91, 5 × 4 = 20 → 9120
• 96 × 91 → Thiếu 4 và 9: 96 − 9 = 87, 4 × 9 = 36 → 8736

💡 Hai số hơn 100 một chút: lấy số này cộng phần dư của số kia, rồi viết tiếp tích hai phần dư (đủ 2 chữ số).

• 108 × 108 → Dư 8 và 8: 108 + 8 = 116, 8 × 8 = 64 → 11 664
• 104 × 105 → Dư 4 và 5: 104 + 5 = 109, 4 × 5 = 20 → 10 920

🔣 Tính nhanh số thập phân: cặp số đẹp, thừa số chung

💡 Nhớ cặp số đẹp: 12,5 × 8 = 100. Nhân cặp đó trước.

• 12,5 × 35 × 8 → 12,5 × 8 = 100, 35 × 100 = 3500
• 12,5 × 46,7 × 8 → 12,5 × 8 = 100, 46,7 × 100 = 4670

💡 Hai tích có chung một thừa số: cộng hai thừa số còn lại trước.

• 4,7 × 8,3 + 4,7 × 1,7 → 4,7 × (8,3 + 1,7) = 4,7 × 10 = 47
• 6,5 × 6,5 + 6,5 × 3,5 → 6,5 × (6,5 + 3,5) = 6,5 × 10 = 65

💡 Số đứng một mình là số đó nhân 1: gom thừa số chung.

• 4,5 × 99 + 4,5 → 4,5 × (99 + 1) = 4,5 × 100 = 450
• 3 × 99 + 3 → 3 × (99 + 1) = 3 × 100 = 300

💡 Nhân 1,5 = lấy số đó cộng thêm một nửa của nó.

• 6 × 1,5 → 6 + 3 = 9
• 16 × 1,5 → 16 + 8 = 24

💡 Nhớ cặp số đẹp: 0,125 × 8 = 1. Nhân cặp đó trước.

• 0,125 × 38,7 × 8 → 0,125 × 8 = 1, 38,7 × 1 = 38,7
• 0,125 × 35,9 × 8 → 0,125 × 8 = 1, 35,9 × 1 = 35,9

💡 Chia cho 0,125 = nhân 8 (vì 0,125 × 8 = 1).

• 92 : 0,125 → 92 : 0,125 = 92 × 8 = 736
• 146 : 0,125 → 146 : 0,125 = 146 × 8 = 1168

💡 Nhớ cặp số đẹp: 0,25 × 4 = 1. Nhân cặp đó trước.

• 0,25 × 40,9 × 4 → 0,25 × 4 = 1, 40,9 × 1 = 40,9
• 0,25 × 5 × 4 → 0,25 × 4 = 1, 5 × 1 = 5

💡 Nhớ cặp số đẹp: 1,25 × 8 = 10. Nhân cặp đó trước.

• 1,25 × 47 × 8 → 1,25 × 8 = 10, 47 × 10 = 470
• 1,25 × 48,7 × 8 → 1,25 × 8 = 10, 48,7 × 10 = 487

💡 Nhớ cặp số đẹp: 0,2 × 5 = 1. Nhân cặp đó trước.

• 0,2 × 37,9 × 5 → 0,2 × 5 = 1, 37,9 × 1 = 37,9
• 0,2 × 41,8 × 5 → 0,2 × 5 = 1, 41,8 × 1 = 41,8

💡 Nhớ cặp số đẹp: 2,5 × 4 = 10. Nhân cặp đó trước.

• 2,5 × 38 × 4 → 2,5 × 4 = 10, 38 × 10 = 380
• 2,5 × 45,5 × 4 → 2,5 × 4 = 10, 45,5 × 10 = 455

💡 Nhớ cặp số đẹp: 0,5 × 2 = 1. Nhân cặp đó trước.

• 0,5 × 38 × 2 → 0,5 × 2 = 1, 38 × 1 = 38
• 0,5 × 19,3 × 2 → 0,5 × 2 = 1, 19,3 × 1 = 19,3

🍰 Tính nhanh phân số: rút gọn chéo, tổng 1/2 + 1/4 + …, tách hiệu

💡 Nhân phân số: tử số này và mẫu số kia giống nhau thì gạch bỏ (rút gọn chéo) trước khi nhân.

• 35 × 54 (tối giản) → Gạch bỏ 5 ở tử và mẫu: 3/4 = 3/4
• 55 × 56 (tối giản) → Gạch bỏ 5 ở tử và mẫu: 5/6 = 5/6

💡 Mỗi phân số bằng một nửa phân số đứng trước: tổng thiếu đúng phân số cuối cùng nữa là tròn 1.

• 12 + 14 + 18 → 1 − 1/8 = 7/8
• 12 + 14 + 18 + 116 → 1 − 1/16 = 15/16

💡 Tách mỗi phân số thành hiệu: 1/(2 × 3) = 1/2 − 1/3, các phân số ở giữa triệt tiêu nhau.

• 12 + 16 + 112 + 120 → 1 − 1/2 + 1/2 − 1/3 + … − 1/5 = 1 − 1/5 = 4/5
• 12 + 16 + 112 + 120 + 130 → 1 − 1/2 + 1/2 − 1/3 + … − 1/6 = 1 − 1/6 = 5/6

💡 Hai tích có chung một phân số: cộng hai số còn lại trước.

• 14 × 1 + 14 × 3 → 1/4 × (1 + 3) = 1/4 × 4 = 1
• 13 × 2 + 13 × 1 → 1/3 × (2 + 1) = 1/3 × 3 = 1

🔁 Phần trăm nâng cao: 15%, 20%, 75%, đổi chỗ phần trăm

💡 Tìm 15%: tìm 10%, tìm thêm 5% (một nửa của 10%) rồi cộng lại.

• 15% của 180 là bao nhiêu? → 10% là 18, 5% là 9, cộng lại: 27
• 15% của 660 là bao nhiêu? → 10% là 66, 5% là 33, cộng lại: 99

💡 Tìm 20%: tìm 10% rồi gấp đôi.

• 20% của 190 là bao nhiêu? → 10% là 19, gấp đôi: 38
• 20% của 160 là bao nhiêu? → 10% là 16, gấp đôi: 32

💡 Tìm 75%: 75% là ba phần tư, chia 4 rồi nhân 3.

• 75% của 80 là bao nhiêu? → 80 : 4 = 20, × 3 = 60
• 75% của 160 là bao nhiêu? → 160 : 4 = 40, × 3 = 120

💡 Đổi chỗ phần trăm: 8% của 25 bằng 25% của 8.

• 40% của 25 là bao nhiêu? → 40% của 25 = 25% của 40 = 10
• 15% của 20 là bao nhiêu? → 15% của 20 = 20% của 15 = 3

Xem thêm